Korte termijn fijn, lange termijn pijn

Organisaties richten zich maar al te vaak op productiviteit op de korte termijn. Ze willen snel resultaten en laten zich verleiden tot snel dat fijne gevoel. Bij het succes op langere termijn staan ze niet lang stil. Het is niet altijd makkelijk om te denken en handelen naar het succes op de lange termijn. Vaak is die weg een stuk lastiger en daarmee is er niet meteen dat fijne gevoel. Hoe komt het dat we geneigd zijn keuzes te maken die ons op korte termijn een fijn gevoel geven? En is het mogelijk om dit te veranderen?

In ons dagelijks leven word je continue blootgesteld aan prikkels. Deze prikkels verleiden je soms tot gedrag waarvan je diep vanbinnen weet dat het op langere termijn niet goed voor je gaat zijn. Je kiest er bijvoorbeeld voor om veel alcohol te drinken. Je hebt een enorme rotdag gehad en je wilt je gewoon even beter voelen en nergens aan denken. Dat je morgen een enorme kater hebt en dat het niet echt gezond voor je is weet je wel, maar toch drink je. Toegeven aan deze verleiding komt omdat je gaat voor het korte-termijn-genot. De oudste, lagere delen van je brein zijn ingesteld op het zo snel mogelijk vervullen van doelen. Je doel op dat moment is om je beter te voelen. Vroeger was het nodig om je doelen snel te vervullen. Dit was om te kunnen overleven. Maar in de moderne wereld van nu niet meer. Bovendien vermijden deze hersendelen graag pijn en door alcohol te drinken verdoof je de pijn. Door het trainen van je executieve brein word je sterker om de prikkels te weerstaan. Je kunt je hierdoor beter focussen en daarmee bereik je sneller je echte doelen. Als je gefocust bent, kun je namelijk beter keuzes maken.

Het executieve brein, ook wel CEO-brein genoemd, bestaat uit de prefrontale hersenschors. Op gebied van revolutie is dit deel van de hersenen het meest recent ontwikkeld. Vaardigheden die bij het executieve brein passen zijn onder andere emoties reguleren, het vermogen je aan te passen aan veranderingen, langetermijnvisie, dingen organiseren en dingen kunnen plannen, het belang van anderen voor ogen houden (prosociaal gedrag) en een reëel zelfbeeld te vormen. Dit deel van de hersenen is gericht op de langere termijn. Hoe beter dit deel ontwikkeld is, hoe beter je dus in staat bent om keuzes te maken die goed zijn op de lange termijn. Het trainen van het executieve brein helpt je verleidingen te weerstaan en om gefocust te blijven.

Iedereen heeft een marshmallow

Hoe lastig we het vinden verleidingen te weerstaan en te kiezen voor de lange termijn, blijkt uit The Marshmallow Test. In dit experiment krijgen kinderen een marshmallow aangeboden. Een mevrouw vertelt de kinderen dat ze even weggaat en als het lukt om de marshmallow niet op te eten ze er nog een krijgen. Hieronder is het het filmpje te zien.

Hoogleraar klinische neuropsychologie Margriet Sitskoorn stelt dat we allemaal één of meerdere ‘marshmallows’ hebben, bijvoorbeeld de eerder genoemde alcoholinname. Andere ‘marshmallows’ die sommige mensen moeilijk kunnen weerstaan zijn bijvoorbeeld chocola, koopjes, drugs en gokken. Ze ondermijnen onze lange termijn doelen.

Sitskoorn: ”Veel mensen hebben het gevoel dat ze een speelbal zijn van de omstandigheden. Ze realiseren zich niet of onvoldoende dat ze daar zelf wat aan kunnen doen. Je kunt bijvoorbeeld zelf besluiten niet vaker dan twee keer per dag je mail te lezen, je social media uit te zetten, te gaan sporten en op tijd naar bed te gaan. Maar in plaats daarvan kiezen we er vaak voor om ’s avonds door te werken, altijd direct te reageren op mail en andere berichten. Het zijn de lagere hersenstructuren die roepen: als je nu doorwerkt dan krijg je die promotie. Of dan lig je beter in de groep. Terwijl door dat gedrag de kwaliteit van je werk achteruit holt en je zelf de grip op je leven verliest.”‍

Zoals gezegd is ons executieve brein te trainen. Het belangrijkste is dat het stimulus responspatroon doorbroken wordt. Ofwel dat dingen bewust gedaan worden in plaats van dat er niet bij nagedacht wordt. Dat er veranderingen doorgevoerd worden. Wanneer er bijvoorbeeld iets fout gaat in een bedrijf, is er de tijd erna veel extra aandacht voor het ontstaan van de fout. Denk aan aangepaste of verscherpte controles en maatregelen. Maar wanneer de tijd verstrijkt verdwijnt de extra aandacht en al snel vervalt iedereen in het oude patroon en wordt dezelfde of een soortgelijke fout waarschijnlijk weer gemaakt.

De EFFECT-methode

Sitskoorn maakt voor het trainen gebruik van de EFFECT-methode. EFFECT staat voor: Enriched environment, Flow focus, Fixed sleep pattern, Exercise, Connect today and tomorrow, Time. Kort samengevat is het belangrijk dat je je omgeving verrijkt. Stel jezelf blootaan nieuwe ervaringen en kom af en toe uit je comfortzone. Richt je op het hier en nu, bijvoorbeeld door meditatie. Ontdek de kracht van slapen en bewegen. Maak de toekomst vandaag en gun jezelf tijd om dit alles te bereiken.

“Houd bij alle veranderingen altijd de T van Time in de gaten”, adviseert Sitskoorn. “Je verandert gedrag niet van vandaag op morgen. Het vergt training en doorzettingsvermogen. Help elkaar om een terugval te voorkomen. En blijf gericht op je nieuwe doelen. Zodra je je organisatie weer gaat sturen op productiviteit en korte termijn output, gaat het mis.”